การประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถาน

วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร ได้รับการประกาศเป็นโบราณสถานสำหรับชาติ ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 52 ตอนที่ 0ง วันที่ 8 มีนาคม 2478 พร้อมกับวัดอีกหลายแห่งในจังหวัดเชียงใหม่ อ้างอิง ประกาศกรมศิลปากร กำหนดจำนวนโบราณสถานสำหรับชาติ

รูปแบบและประวัติการบูรณะพระธาตุดอยสุเทพ

ประวัติและรูปแบบการสร้างองค์เจดีย์ มีวิวัฒนาการเรื่อยมา ตามความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง ซึ่งอาจบอกถึงความเจริญรุ่งเรืองของแต่ละเมือง โดยอาศัย

จากศิลปวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่น ตำนานและประวัติการสร้างองค์พระเจดีย์นั้น ส่วนมากจะเป็นตำนานที่เล่าสืบต่อกันมาตามความเชื่อทางศาสนา และประวัติศาสตร์ของเมืองเชียงใหม่ การสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมองค์พระเจดีย์ พระธาตุดอยสุเทพ สร้างเมื่อ พ.ศ 1926 สมัยพระเจ้ากือนา

และบูรณะเป็นครั้งแรก พ.ศ. 2068 สมัยพระเจ้าเกศเชษฐราช (เกษเกล้า) พ.ศ. 2081 ภายหลังต่อมาได้ตีแผ่ทองจังโกหุ้มองค์พระเจดีย์สมัยพระเจ้าซาวคำ จากการศึกษาทำให้ทราบว่าการบูรณะองค์เจดีย์วัดพระธาตุดอยสุเทพครั้งล่าสุดสมัยครูบาศรีวิชัย การสร้างพระเจดีย์ จะมีรูปทรงเป็นเหลี่ยมคล้ายกัน เกือบเหมือนกันในภาคเหนือ เช่น เชียงใหม่ ลำพูน น่าน เป็นต้น และตั้งประดิษฐานอยู่หลังวิหารตามความเชื่อทางศาสนา และการสร้างพระธาตุคนในสมัยโบราณ ผู้คนในสมัยโบราณจะสร้างพระธาตุเจดีย์ ต้องเป็นผู้ที่มีอำนาจ ยศถาบรรดาศักดิ์พอสมควร และในการสร้างต้องมีการเสี่ยงทาย ทำนาย ที่จะสร้างเพื่อให้เกิดสิริมงคล และเป็นการประดับบารมีของผู้คนในสมัยโบราณ ลักษณะองค์เจดีย์ จะมีรูปแบบและวิวัฒนาการ ตามความเจริญของบ้านเมือง โดยเฉพาะองค์เจดีย์นับว่าเป็นตัวบ่งบอกถึงประวัติศาสตร์ในยุคนั้นๆ องค์เจดีย์ถูกสร้างตามคติความเชื่อในพุทธศาสนามีพัฒนาการตามแต่ละยุคสมัยของท้องถิ่นนั้นๆ เปลี่ยนแปลงผสมผสานของแต่ละท้องถิ่นเข้าด้วยกัน แต่ก็ยังคงคติความเชื่อเดิมอยู่

Read more...

พระบรมสารีริกธาตุ

ภาพที่  4.2  พระบรมสารีริกธาตุ ที่พิพิธภัณฑ์ซ่างจิงของราชวงศ์เหลียว อำเภอปาหลินโจ่วฉี เมืองชื่อเฟิง เขตมองโกเลียใน  ที่มา  :  http://thai.cri.cn/247/2010/06/15/41s176355.htmสำหรับในดินแดนภาคเหนือของไทย ความเชื่อเรื่องปีนักษัตรยังสัมพันธ์กับคติการบูชาพระบรมธาตุ ดังปรากฏเป็นประเพณีการชุธาตุหรือการไหว้พระธาตุประจำปีเกิด โดยครั้งหนึ่งในชีวิตควรมีโอกาสเดินทางไปไหว้พระธาตุประจำปีเกิดของตนเพื่อความเป็นสิริมงคล

คำว่า พระธาตุ มีความหมายสองนัยคือ พระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า และสถานที่หรือพระเจดีย์ที่มีพระบรมธาตุบรรจุ โดยแต่ละแห่งจะมีตำนานที่เล่ามูลเหตุของการสร้างพระบรมธาตุเจดีย์ซึ่งสัมพันธ์ กับการเสด็จโปรดสัตว์ของพระพุทธเจ้าในดินแดนต่างๆ สถานที่มีพระบรมธาตุเจดีย์เหล่านี้มักจะกลายเป็นเมืองสำคัญในเวลาต่อมา 

ลักษณะของพระบรมสารีริกธาตุ ที่บรรยายไว้ในตำนานมีลักษณะเหมือนถั่วแตก หรือข้าวสารหัก หรือเมล็ดพันธุ์ผักกาด กลมเกลี้ยงขนาดเท่าเม็ดพุทรา มีสีทองอุไร สีแก้วผลึก หรือแก้วมุกดา สีดอกพิกุล บางองค์มีรูทะลุได้ 

ตามปกติจะบรรจุพระบรมธาตุไว้ใต้ฐานเจดีย์ หรือเรือนธาตุ โดยส่วนใหญ่ไม่สามารถนำออกมาได้ เว้นแต่พระธาตุศรีจอมทอง และนอกจากการบูชาพระบรมธาตุของพระพุทธเจ้าแล้ว ยังมีการบูชาพระธาตุของพระอรหันต์หรือพระสาวกด้วย 

Read more...

You are here: Home เชียงใหม่ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร